Morrie Schwartz, de hoofdpersoon uit het prachtige boekje ‘Mijn dinsdagen met Morrie’, vraagt zich af wat het toch is dat mensen stilte zo ongemakkelijk vinden. Zelf zocht ik vroeger ook afleiding om niet ‘alleen’ te zijn met mijn gedachten, laat staan met mijn gevoelens. Ik had toen nog geen idee waarom. Al die prikkels en afleiding dienen prachtig als een soort buffer voor die innerlijke gedachten en gevoelens. Ook in mijn coachingspraktijk zie ik hoe stilte mensen confronteert met zichzelf. En die confrontatie met onszelf gaan we liever uit de weg. Waarom zijn we daar toch zo bang voor?
Als je de stilte toelaat, bijvoorbeeld door te wandelen zonder telefoon of muziek of tijdens een leiderschapsreis in Zuid-Afrika, dan valt die buffer weg en kan het zomaar gebeuren dat er ongemakkelijke emoties, onzekerheden of onopgeloste vragen naar de oppervlakte kunnen komen.
Een zijstap. Stel je voor dat je nooit wilt luisteren naar je partner, je vrienden of je kinderen. Dat je geen interesse hebt voor wat hen bezighoudt. Dat je steeds weer zou zeggen dat je het daar te druk voor hebt of wel iets beters te doen hebt?
Inmiddels zie ik het niet luisteren of kijken naar wat zich afspeelt in jezelf, ongemakkelijk of niet, als een vorm van verwaarlozing. En niet alleen dat, maar je ontneemt jezelf ook de kans om de regie te houden, verantwoordelijkheid te nemen voor jezelf en voor jezelf te zorgen. Dat is natuurlijk leiderschap.
Misschien helpt het om te ontdekken wat de stilte je juist wél kan brengen, namelijk:
- bewust worden van je gedachten
- inzicht in wat je écht bezighoudt
- ontdekken waar je energie in verliest en hoe je dat kunt bijsturen
- weten waar je naar verlangt en kijken hoe of wat je kunt doen om dat verlangen te vervullen
- creativiteit om een verrassende wending aan een probleem te geven of ergens anders mee om te gaan
- echt in het nu zijn en schoonheid (van de natuur) intenser te ervaren, zonder dat ons denken er meteen een verhaal van maakt.
Heb je de moed om de volgende video te bekijken waarin het Berliner Philharmoniker orkest het stuk van John Cage 4’33 speelt, ‘for any instrument or combination of instruments.’ Vier hele minuten en 33 seconden stilte. Een interessant experiment, ook voor jezelf om te ervaren wat die stilte met je doet en wat je in jezelf hoort en voelt.
